NtVP Congres 2011




NVMW

Sprekers

    In de eerste keynote van het congres zal Willem van der Put ingaan op de cultuurspecifieke aspecten van traumaverwerking. Professor Harald Merckelbach van de Universiteit Maastricht zal ’s-middags uitgebreid stilstaan bij het malingeren van symptomen in claimsettings.

  • Willem van de Put

    "Trauma" vanuit verschillende pespectieven     		Willem van de Put
    Verschillen in inkomen, zorgsystemen en opleidingsniveau spelen een rol in de wijze waarop verwerking van een trauma kan plaatsvinden, maar, en wellicht belangrijker, ook cultureel gevormde ideeën over betekenisgeving, individualiteit en het belang van sociale relaties.

    Van der Put belicht in zijn lezing het klassieke Nederlandse beeld zoals bij PTSD aan de orde is, evenals de ‘psyche van de vluchteling’. Hij gaat in op de aard van de traumatische ervaring zelf in verschillende omstandigheden en culturen; op de theorievorming omtrent de gevolgen van trauma op individueel en collectief niveau en de wijze waarop een zinvolle bijdrage aan verwerking kan plaatsvinden.

    Personalia Willem van de Put:
    Willem van de Put (1959) studeerde geschiedenis, filosofie en culturele antropologie aan de universiteit van Amsterdam. He specialiseerde zich in medische antropologie en werkte als medisch antropoloog in Nicaragua, Oeganda en Cambodja. Ook was hij verbonden aan Médecins sans Frontères (MSF-Holland). Momenteel werkt hij aan een proefschrift over collectief trauma en rehabilitatie in Cambodja.

    Van de Put is directeur van HealthNet TPO, een niet gouvernementele organisatie (NGO) bezig met het opzetten van basis medische zorg in post-oorlogse- of situaties van chronisch conflict, op het moment actief in 15 landen wereldwijd. Hij is ook gastprofessor medische antropologie aan de Universiteit van Phnom Penh, Cambodja en lid van het World Health Organisation Eastern Mediterranean Advisory Committee for Health Research.

    Harald Merckelbach

    Trauma en recht, false memory en malingering     		Harald Merckelbach
    Simuleren is een pijnlijk thema in de psychiatrie en psychologie. De omzichtigheid waarmee erover gesproken en geschreven wordt, staat goed onderzoek in de weg.

    Merckelbach zal in zijn keynote ingaan op het simuleren van (posttraumatische) stressklachten. De strekking van het betoog is dat simuleren een vorm van liegen is. Daarmee is het een vorm van gedrag, dat enkel op basis van een klinisch interview moeilijk als zodanig te herkennen valt. Om simuleren te kunnen detecteren zal de clinicus ook gebruik moeten maken van instrumenten die een betrouwbare indicatie kunnen geven van de echtheid van de klachten die een patiënt presenteert. In het bijzonder zal Merckelbach ingaan op een vijftal instrumenten die door zijn onderzoeksgroep zijn ontwikkeld om gesimuleerde klachten te detecteren:
    1. een vragenlijst over fantasy proneness
    (d.w.z., de stabiele neiging om dingen te verzinnen),
    2. een vragenlijst die een voorkeur voor bizarre symptomen meet,
    3. een Beroemde Gezichten taak die het veinzen van semantische geheugenproblemen in kaart brengt,
    4. een taak die gevoelig is voor het simuleren van PTSS en
    5. een “supernormality” (Faking Good) vragenlijst.


    Personalia Harald Merckelbach:
    Harald Merckelbach (1959) is hoogleraar psychologie aan de Universiteit Maastricht. Zijn leeropdracht is de rechtspsychologie. Hij is geïnteresseerd in hoe allerlei geheugenafwijkingen – denk aan pseudoherinneringen, alcohol blackouts, geveinsde geheugenklachten - zich kunnen manifesteren in het juridische domein. Daar gaat ook zijn boek over dat deze zomer verscheen: De Leugenmachine (Amsterdam: Contact). Het boek beschrijft een aantal rare strafzaken die Merckelbach als getuige-deskundige bekeek. Samen met zijn collega’s blogt Merckelbach op:
    http://forensischepsychologie.wordpress.com/


Van Jan B. tot Mohammed B.: Hoe Nederland verwerd tot een traumacultuur

In 1957 publiceerde Jan Bastiaans zijn proefschrift over de 'psychosomatische gevolgen' van verzet, een pionierswerk. Verzetsmensen hadden er in die eerste naoorlogse decennia grote moeite mee als hun fysieke klachten door artsen werden toegeschreven aan psychische oorzaken, zoals een traumatisch oorlogsverleden. Zij waren niet gek, toch? Omgekeerd aarzelden ook artsen zulke verbanden te leggen. Het werd onwaarschijnlijk geacht dat oude ervaringen nog zoveel later gevolgen konden hebben. Het aantal patiënten met dit soort klachten leek bovendien gering. We leven inmiddels in andere tijden. De aantallen aanvragen voor de oorlogsuitkeringen explodeerden en het steeds meer groepen achtten zich gerechtigd zo'n uitkering te ontvangen. Met de opname in 1980 van de nieuwe ziekte PTSS werd 'officieel' vastgelegd dat trauma's late gevolgen kunnen hebben, een inzicht dat aanleiding gaf tot het ontstaan van een ware trauma-industrie. Slachtoffers, of hun tegenslagen nu groot of klein zijn, claimen anno nu met een zeker gretigheid dat zij getraumatiseerd zijn. We kunnen hier met recht spreken van een mentaliteitsomslag. Hoe is die ontwikkeling verlopen? Geldt die omslag overal en voor iedereen? Is zij exclusief Nederlands? En wat was de invloed van dit nieuwe denken over slachtoffers op de bejegening van nieuwe Nederlanders? Eigenden zij op hun beurt zich deze mentale attitude toe?

CV

dr. Jolande Withuis is onderzoeker bij het Neder­lands Instituut voor Oorlogsdocumenta­tie en schrijft regelmatig voor de Volkskrant en NRC Handelsblad. Zij houdt zich bezig met de psychische verwerking van de Tweede Wereldoorlog en in bredere zin met de raakvlakken van geschiedenis, sociologie en psychologie. Voor Erken­ning. Van oorlogs-trauma naar klaagcul­tuur (2002) ontving zij de Icodoprijs, voor Na het kamp. Vriendschap en politieke strijd (2005) de NWO-Eurekaprijs. Enkele maanden geleden verscheen Weest manlijk, zijt sterk. Pim Boellaard 1903-2001. Biografie van een verzetsheld. Samen met Annet Mooij werkt zij momenteel aan The Politics of War Trauma, een vergelijkend onderzoek naar de omgang met WOII in een dozijn Europese landen.



Trauma and its Effects on Families: Systemic Multi-Level Interventions

When an individual has suffered severe trauma, those near and dear tend to get affected, both directly and indirectly. The responses of family and significant others to the traumatized individual influence the recovery. Systemic interventions focus on the circular nature of this process and in this Keynote address, Eia Asen will present a conceptual framework and specific techniques derived from this. The interventions range from individual work to couple and family therapy, as well as considering how social and professional networks can assist in the recovery process. There will be a focus on the use of multi-family group work which involves simultaneous work with 6 – 8 families presenting with similar issues. Video examples will illustrate the presentation.

CV

Dr Eia Asen, is both a Child and Adult Psychiatrist and Systemic Psychotherapist. He is now the clinical director of the Marlborough Family Service. Until 2002 he also worked as a consultant psychiatrist at the Maudsley Hospital, as well as being a Senior Lecturer at the Institute of Psychiatry. He is the author and co-author of 9 books, as well as many scientific papers and book chapters.



'Family matters': een overzicht van onderzoek naar de rol van gezinnen bij herstel na psychotrauma

Nogal wat partners van ex-militairen doen het uiterste om thuis uitbarstingen van irritatie, frustratie en woede na uitzending te voorkomen. Veel kinderen groeien op rekening houdend met wat hun getraumatiseerde en gemigreerde ouders wel en niet aankunnen in het 'nieuwe' Nederland. Gezins- en familieleden maken van nabij mee wat hun partner, vader, moeder, zoon of dochter nog aan last ervaart na afloop van ingrijpende episodes van uitzending, oorlog en migratie in hun leven. Zij hebben een grote invloed op de aanpassing na diep ingrijpende gebeurtenissen. Maar zij ervaren ook hinder van het gedrag van hun dierbare. Beide kanten worden steeds meer onderkend en onderzoek hiernaar neemt toe.
Onderzoek naar de betekenis van gezinnen is tegelijkertijd lastig: het gaat om meerdere mensen en de onderlinge relaties zijn niet eenvoudig te meten. De meeste publicaties gaan over kinderen met depressieve moeders. Kinderen die opgroeien met ouders die angstig, snel geprikkeld en licht geraakt zijn, zijn tot nu toe minder vaak het onderwerp.
In deze presentatie wordt een overzicht gegeven van het bestaande onderzoek naar de rol die gezinsleden spelen bij het herstel na psychotrauma. De bijdrage levert een beeld op van de huidige kennis vanuit drie theoretische perspectieven: 1. het perspectief vanuit hechtings-, of object relatie theorie op intergenerationele gezinsprocessen; 2. het uitgangspunt van de cognitieve en gedragstherapie bij de bestudering van interacties tussen gezinsleden; en 3. de sociaal-constructivistische visie op systemen op zoek naar herstel. Deze laatste visie wordt ontleend aan de systeem- en narratieve stroming. Met de presentatie wordt een state-of-the-art van onderzoek op dit terrein beoogd en implicaties voor verder onderzoek en behandeling worden geschetst.

CV

Dr. Trudy Mooren is ontwikkelingspsycholoog en als klinisch psycholoog-psychotherapeut en senior-onderzoeker werkzaam bij Stichting Centrum '45, landelijk instituut voor diagnostiek en behandeling van psychotraumaklachten ten gevolge van vervolging, oorlog en geweld. Ze werkt als behandelaar in de kliniek waar jonge veteranen, vluchtelingen en leden van generaties van de Tweede Wereldoorlog en kinderen zijn opgenomen. Ze is betrokken bij diverse onderzoeksprojecten naar aanpassing van gezinnen na oorlog en migratie, zoals onder Indische jeugdige oorlogsgetroffenen, naar intergenerationele gevolgen van oorlogservaringen bij getraumatiseerde vluchtelingen en naar resultaten van behandeling van klachten onder de naoorlogse generatie (WOII). Ze is lid van beroepsverenigingen als de VGCT, EMDR en 't NIP, maakt deel uit van de wetenschappelijke adviesraad van de War Trauma Foundation en het bestuur van de NtvP.